Schenking aan kinderen: wat moet u regelen om familieruzies later te voorkomen? .

december 10, 2025 | Erfrecht

Schenken aan kinderen voelt vaak vanzelfsprekend. Het is fijn dat u uw kinderen wat kunt geven en om hen financieel te kunnen ondersteunen. Mooie bijkomstigheid is dat u hiermee ook toekomstige erfbelasting beperkt. Toch ontstaan juist bij schenkingen opvallend vaak conflicten tussen broers en zussen. Niet zelden belanden families jaren later in een juridische strijd over wat nu precies bedoeld was en of het allemaal wel ‘eerlijk’ verlopen is. Duidelijkheid vooraf voorkomt teleurstellingen achteraf.

Graag zet ik uiteen welke afspraken u kunt maken om familieruzies rondom gedane schenkingen te voorkomen.

1. Leg alle schenkingen goed vast in een schenkingsakte

Een mondelinge schenking of iets in een envelopje doen lijkt misschien eenvoudig, maar zorgt geregeld voor bewijsproblemen na overlijden. Bijvoorbeeld over het feit of de schenking bedoeld was als voorschot op de erfenis of niet.

Een schriftelijke vastlegging biedt duidelijkheid. Denk aan:

• personalia van schenker en begiftigde;
• de datum van de schenking;
• de hoogte van het bedrag of wat er precies geschonken wordt (voorwerp, kwijtschelding, aandelen);
• moment van betaling of levering (direct of uitgesteld);
• eventuele voorwaarden of beperkingen (bijvoorbeeld een uitsluitingsclausule of herroepingsmogelijkheden);
• regeling over inbreng (of de schenking later in mindering moet worden gebracht op de erfenis van het betreffende kind of niet);
• verklaring of de schenking al dan niet onder een vrijstelling valt en wie de schenkbelasting betaalt (normaal is dat de begiftigde, tenzij anders bepaald);
• als het een schenking op papier betreft, afspraken over de jaarlijkse rente;
• plaats, datum en handtekening schenker en begiftigde.

Het vastleggen kan gebeuren in een onderhandse schenkingsakte of bij de notaris.

Het voordeel van een notariële akte is dat de notaris meekijkt en adviseert over de diverse voorwaarden en clausules. Ook heeft deze akte een hoge bewijskracht. Het nadeel is dat daar een afspraak voor gemaakt moet worden en dat u welllicht de kosten die ermee gepaard gaan niet wil maken.

Als het eenvoudige schenkingen in geld zijn, zonder voorwaarden en waarbij geen fiscale of juridische discussie te verwachten is, volstaat een onderhandse schenkingsakte. Zo niet, dan is het raadzaam een notaris te benaderen.

Let op: wil een papieren schenking als zodanig door de Belastingdienst geaccepteerd worden en ook de daarmee gepaard gaan de fiscale voordelen, dan dient deze in een notariële akte opgenomen te worden én de jaarlijkse rente dient ook ieder jaar feitelijk overgemaakt te worden.

2. Overweeg voorwaarden om het vermogen te beschermen

Schenkingen kunnen mislopen wanneer een kind gaat scheiden, schulden opbouwt of overlijdt. Door voorwaarden te stellen, blijft het vermogen binnen de familie. Veel gebruikte clausules zijn:

• Uitsluitingsclausule: de schenking valt niet in een huwelijksgemeenschap van het kind, waardoor het privé blijft en niet verdeeld zal worden bij echtscheiding of overlijden;
• Herroepingsclausule: de schenking kan geheel of gedeeltelijk teruggedraaid worden in vooraf bepaalde situaties, zoals ernstige onenigheid, verslaving of schulden;
• Bestedingsdoel: de schenker bepaalt waaraan het geschonken bedrag besteed moet worden. Denk aan aankoop of verbouwing van een woning, studie of opleiding, zorgkosten. Wordt het doel niet gehaald, dan kan in de akte opgenomen worden dat de schenking terugbetaald moet worden of dat het bedrag op een geblokkeerde rekening blijft staan.

Het stellen van voorwaarden en het opnemen van dergelijke clausules klinkt wellicht wat streng en formeel, maar geven wel duidelijkheid en rust.

3. Denk na over de vraag: moet de schenking worden ingebracht?

Dit betreft de inbrengclausule, wat betekent dat er door de schenker wordt bepaald of de schenking later in mindering moet worden gebracht op de te ontvangen erfenis van het betreffende kind of niet.

Inbreng geldt alleen als de schenker dat uitdrukkelijk heeft vastgelegd. Ontbreekt een regeling, dan ontstaat vaak discussie, want dan komt de vraag bij het verdelen van de erfenis aan de orde: was de schenking bedoeld als extraatje of als een voorschot op de toekomstige erfenis?

Door in de akte op te nemen of de schenking wel of niet moet worden ingebracht, voorkomt u onduidelijkheid. Benoem dit bovendien in een testament, want dat geldt bij uw overlijden als leidraad voor de afwikkeling van de nalatenschap. Daarbij is het handig als daarin over de inbreng hetzelfde staat als in de schenkingsakte.

4. Wees transparant richting alle kinderen

Conflicten ontstaan vaak niet door de schenking zelf, maar door het gevoel van ongelijkheid of geheimzinnigheid. Het helpt als alle kinderen weten wie wat heeft gekregen, onder welke voorwaarden en of de schenking straks bij de erfenis ingebracht dient te worden.

Veel ouders ervaren die openheid als spannend, maar voor broers en zussen is het later van grote waarde.

5. Regel de koppeling met uw testament

Het is goed om schenkingen en testamenten met elkaar in overeenstemming te brengen. Gebeurt dat niet, dan kan een kind dubbel bevoordeeld raken of juist benadeeld worden. Laat daarom altijd controleren of de inbrengregeling correct is verwerkt of de legitieme portie-positie in balans blijft en of de verdeling logisch en uitvoerbaar blijft voor uw erfgenamen.

Een goed testament voorkomt dat uw kinderen straks zelf moeten uitzoeken wat u “bedoeld had”.

6. Maak gebruik van deskundige begeleiding

Bij schenkingen spelen het civiele recht, het erfrecht én fiscale regels een rol. Een kleine onvolledigheid kan jaren later grote gevolgen hebben. Begeleiding door een erfrechtadvocaat of een notaris voorkomt dat er omstandigheden ontstaan waar uw kinderen later last van kunnen hebben.

Wilt u uw schenkingen juridisch waterdicht vastleggen of uw bestaande documenten laten controleren? Wij denken graag met u mee.

Mocht u in een situatie zitten waarbij de schenkende ouder is overleden en er discussie is ontstaan over de schenkingen die er ontvangen zijn door u en uw broers/zussen? Ook daarbij kunnen wij u helpen. Dat kan in de vorm van mediation of bijstand aan u als erfrechtadvocaat. Neem gerust contact met ons op via info@sbc-advocaten.nl of 085-0763185. We bekijken samen welke route voor u het meest passend is.