Ouderlijk gezag .

Het uitgangspunt van het Nederlandse Burgerlijk Wetboek is dat beide ouders gezamenlijk het gezag over hun minderjarige kinderen uitoefenen. Indien u belast bent met het gezag, betekent het dat u inspraak hebt in belangrijke zaken die uw kind aangaan. Uw handtekening is dan noodzakelijk voor bijvoorbeeld het inschrijven van een kind op school, het aanvragen van een legitimatiebewijs en het geven van toestemming voor een medische behandeling of het inschakelen van hulpverlening.

Bovendien laat u aan uw kind zien dat u geïnteresseerd bent in zijn/haar leven en deel wil uitmaken van alle belangrijke beslissingen die er genomen worden over hem/haar.

Automatisch gezamenlijk gezag

Voor de meeste ouders geldt dat zij voorafgaand of na de geboorte van hun kind zijn getrouwd of een geregistreerd ouderschapsplan zijn aangegaan. In dat geval hebben ouders automatisch gezamenlijk gezag over hun kind.

Ook ongehuwde of niet-geregistreerde ouders kunnen automatisch (van rechtswege) samen het gezag over hun kind uitoefenen. Dat is alleen zo als het kind is erkend ná 1 januari 2023.

Gezamenlijk gezag aanvragen

In sommige gevallen wordt het gezamenlijk gezag niet automatisch geregeld, maar heeft moeder het eenhoofdig gezag. Gezamenlijk gezag ontstaat dan niet van rechtswege, maar moet worden aangevraagd. Dat is zo in het geval van ongehuwde ouders, waarbij de erkenning van het kind heeft plaatsgevonden vóór 1 januari 2023.

Bent u het samen eens over het aanvragen van gezamenlijk gezag, dan kan dat eenvoudig digitaal of schriftelijk aangevraagd worden via de rechtbank door middel van het invullen van een formulier.

Wil de moeder geen toestemming geven voor het aanvragen van gezamenlijk gezag? Dan kunt u daarvoor een procedure starten en de rechtbank vragen om vervangende toestemming te verlenen. U hebt daarvoor een advocaat nodig.

 

Veelgestelde vragen over ouderlijk gezag

Hebben beide ouders automatisch ouderlijk gezag?

Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap hebben beide ouders doorgaans automatisch gezamenlijk ouderlijk gezag. Bij ongehuwde ouders hangt dit af van de situatie. Sinds 1 januari 2023 krijgen de moeder en de erkenner in veel gevallen automatisch gezamenlijk gezag bij erkenning van het kind.

Wat betekent gezamenlijk gezag?

Bij gezamenlijk gezag moeten ouders samen belangrijke beslissingen over hun kind nemen. Ook na een scheiding blijft gezamenlijk gezag meestal bestaan. Ouders zijn dan verplicht elkaar te informeren en te betrekken bij belangrijke zaken die hun kind aangaan.

Kan ik alleen het ouderlijk gezag krijgen?

Ja, maar dit gebeurt niet automatisch. De rechtbank kan in uitzonderlijke situaties bepalen dat één ouder alleen het gezag krijgt. Dit kan bijvoorbeeld wanneer ouders niet in staat zijn om samen beslissingen te nemen en het kind hierdoor klem of verloren dreigt te raken.

Wat gebeurt er met het ouderlijk gezag na een scheiding?

Een scheiding heeft in principe geen gevolgen voor het ouderlijk gezag. Beide ouders behouden meestal het gezamenlijk gezag. Wel moeten er afspraken worden gemaakt over de zorg- en opvoedingstaken, die vaak worden vastgelegd in een ouderschapsplan.

Wat als de andere ouder geen toestemming geeft voor belangrijke beslissingen?

Bij gezamenlijk gezag moeten ouders samen beslissen over belangrijke zaken. Wanneer ouders er samen niet uitkomen, kan de rechtbank worden gevraagd om een beslissing te nemen of vervangende toestemming te verlenen.

Kan ouderlijk gezag worden beëindigd?

Ja. In uitzonderlijke situaties kan de rechtbank het gezag van een ouder beëindigen. Dit gebeurt alleen wanneer dit noodzakelijk is voor de veiligheid, ontwikkeling of belangen van het kind.

Wat is het verschil tussen ouderlijk gezag en omgang?

Ouderlijk gezag gaat over het nemen van beslissingen en de juridische verantwoordelijkheid voor een kind. Omgang heeft betrekking op het contact tussen een ouder en een kind. Een ouder kan omgang hebben zonder gezag, en andersom.

Wanneer is juridisch advies over ouderlijk gezag verstandig?

Juridisch advies kan verstandig zijn wanneer er onenigheid bestaat over gezag, verhuizing, schoolkeuze, medische beslissingen of andere belangrijke onderwerpen rondom een kind. Een advocaat kan uw rechtspositie beoordelen en helpen bij het vinden van een passende oplossing, eventueel via mediation of een procedure bij de rechtbank.