Kan het gedrag van een ex-partner van invloed zijn op de alimentatieverplichting? .

februari 18, 2026 | Alimentatie, Echtscheiding

Het komt regelmatig voor dat een alimentatieplichtige zich afvraagt of hij of zij de alimentatieverplichting moet blijven voldoen wanneer de verstandhouding met de ex-partner ernstig is verstoord. “Ik voldoe mijn maandelijkse alimentatieverplichting terwijl mijn ex-partner het bloed onder mijn nagels vandaan haalt”.

Als hoofdregel geldt dat een onderhoudsverplichting tussen ex-echtgenoten in stand blijft, tenzij sprake is van een wettelijke beëindigingsgrond zoals hertrouwen of samenwonen van de alimentatiegerechtigde. Daarnaast kan de rechter een alimentatieverplichting beëindigen op grond van redelijkheid en billijkheid in situaties waarin het vorderen van alimentatie wegens wangedrag van de ontvanger onaanvaardbaar is geworden.

Waar bij de vaststelling van partneralimentatie doorgaans naar financiële cijfers wordt gekeken, kunnen niet-financiële factoren een doorslaggevende rol spelen bij het beëindigen van een alimentatieverplichting. In uitzonderlijke gevallen kan wangedrag er namelijk voor zorgen dat de juridische basis voor alimentatie (gedeeltelijk) vervalt.

Hoe zit het juridisch met de alimentatieverplichting?

Bij de beantwoording van de vraag of van een ex-echtgenoot een bijdrage in de kosten van levensonderhoud van de andere ex-echtgenoot kan worden gevergd en tot welk bedrag, moet rekening worden gehouden met alle omstandigheden van het geval. Hieronder vallen ook niet-financiële factoren, zoals gedragingen van de alimentatiegerechtigde. Een cruciaal begrip hierbij is de zogenaamde ‘lotsverbondenheid’. Kort gezegd is dit de morele en juridische band die door het huwelijk tussen de partners is ontstaan en die ook na een scheiding blijft voortduren.

Met betrekking tot de alimentatieplicht ziet de lotsverbondenheid toe op de vraag of van de alimentatieplichtige in redelijkheid kan worden gevergd dat hij of zij blijft bijdragen in de kosten van het levensonderhoud van de alimentatiegerechtigde. ‘is er nog altijd sprake van de benodigde lotsverbondenheid? Of kan deze band door gedragingen van de ontvangen als verbroken worden beschouwd?’.

Misvatting over rol lotsverbondenheid in alimentatieverplichting

De lotsverbondenheid die door het huwelijk is ontstaan wordt gezien als grondslag voor het ontstaan van een onderhoudsverplichting. Vaak wordt gedacht dat het voortduren van de alimentatieverplichting berust op het bestaan van deze lotsverbondenheid. Dat is echter niet zo. Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad kan het wegvallen van de lotsverbondenheid namelijk géén grond zijn voor het voortijdig beëindigen van de verplichting om partneralimentatie te betalen (ECLI:NL:HR:2018:695). Wél kan de rechter een lopende alimentatieverplichting beëindigen, als het inmiddels onaanvaardbaar is geworden om nog partneralimentatie te ontvangen van de ex-echtgenoot.

Grievend gedrag

Om een lopende alimentatieverplichting vroegtijdig te beëindigen dient sprake te zijn van ‘grievend gedag’ van de alimentatiegerechtigde. Niet het wangedrag zelf, maar het vorderen van partneralimentatie is dan zo kwetsend voor de alimentatieplichtige, dat dat niet meer van diegene kan worden gevraagd. Toekenning daarvan gebeurt echter niet zomaar; de rechter is hierin wettelijk zeer terughoudend.

Alleen in uitzonderlijke gevallen wordt geconcludeerd dat er sprake is van zodanig grievend gedrag jegens de alimentatieplichtige dat de onderhoudsverplichting daarmee in redelijkheid niet langer kan worden gevergd. Van belang is daarbij dat er voldoende feiten en omstandigheden zijn gesteld, die maken dat van de alimentatieplichtige – naar objectieve maatstaven – in redelijkheid niet of niet ten volle kan worden gevergd in het levensonderhoud van de alimentatiegerechtigde te voorzien. Door de rechter wordt een grote mate van terughoudendheid in acht genomen bij de vaststelling daarvan. Naarmate de duur van het huwelijk langer is geweest of uit het huwelijk kinderen zijn geboren, worden de eisen voor het grievende gedrag aanzienlijk zwaarder. Voorts dient ook het gedrag van de alimentatieplichtige zelf te worden beoordeeld.

Of gedrag uiteindelijk ‘grievend genoeg’ is hangt af van de feiten en omstandigheden die in de procedure naar voren worden gebracht. Het gaat ieder geval om een situatie die zodanig uitzonderlijk is, dat een buitenstaander zou oordelen dat de grens van wat redelijk is ver is overschreden.

Het gedrag van een alimentatiegerechtigde ex-echtgenoot kan dus zeker van invloed zijn op het voortduren van de onderhoudsverplichting. De drempel voor een vroegtijdige beëindiging is hoog, maar het kwetsen van een alimentatieplichtige kan een ontvangen duur komen te staan.

Juridische hulp nodig bij grievend gedrag?

Heeft u te maken met een situatie waarin het gedrag van uw ex-partner de grens heeft overschreden? Of wilt u weten of er in uw specifieke situatie sprake is van zodanig grievend gedrag? Bij Skrotzki Van Bree & Cremers Advocaten zijn we gespecialiseerd in complexe familierechtelijke kwesties en helpen we u graag met het beoordelen van uw rechtspositie.

Neem contact met ons op via info@sbc-advocaten of bel naar 085 – 076 3185